1. Giới thiệu về ẩm thực Ninh Bình
Ẩm thực Ninh Bình luôn mang đến cảm giác gần gũi và mộc mạc nhưng lại rất biết cách tạo điểm nhấn. Những món ăn nơi đây thường không cầu kỳ nhưng lại giữ được sự tinh tế đặc trưng của ẩm thực Bắc Bộ truyền thống. Trong từng món ăn, dù là đặc sản nổi tiếng hay những món bình dị nhất, bạn đều cảm nhận được sự kết hợp hài hòa giữa nguyên liệu núi đá, đồng lúa và dòng sông. Dê núi, lươn đồng, cá nhệch hay cơm cháy đều xuất phát từ chính môi trường tự nhiên đặc biệt của Ninh Bình.
Chính sự giao thoa giữa địa hình bán sơn địa – nơi núi đá vôi kề bên đồng bằng rộng lớn – đã tạo nên nguồn nguyên liệu phong phú, mang đậm bản sắc địa phương. Mỗi món ăn vì thế cũng trở thành một phần văn hóa, phản ánh đời sống sinh hoạt của người dân, từ cách chăn nuôi dê truyền thống dưới chân núi đến những món ăn từ sản vật rừng như trứng kiến, hay hương vị ong đất, quả gáo rừng,…
2. Đặc sản Ninh Bình không thể bỏ lỡ
2.1. Thịt dê núi Ninh Bình
Có thể nói thịt dê là món ăn mang tính biểu tượng của Ninh Bình. Dê ở đây được nuôi thả tự nhiên trên các triền núi đá vôi nên thịt săn chắc, ít mỡ và thơm hơn. Mùi đặc trưng của dê cũng nhẹ nhàng hơn so với dê nuôi chuồng, vì vậy nhiều người vốn không thích thịt dê nhưng khi đến Ninh Bình lại ăn rất hợp.
Các nhà hàng phục vụ nhiều kiểu chế biến: dê tái chanh, dê hấp, dê nướng, dê xào lăn, lẩu dê hay nem dê. Trong đó, dê tái chanh thường được nhiều khách du lịch chọn vì dễ ăn, thịt mềm nhưng không bị hồng sống, vị chua nhẹ giúp át mùi.
Một đĩa thịt dê ăn kèm rau rừng, chấm với tương gừng là đủ cho một bữa trưa nhẹ nhàng sau khi tham quan Tràng An.
Gợi ý quán ăn ngon:
Nhà hàng Hoàng Giang – Hang Cá, phường Tây Hoa Lư, Ninh Bình
Nhà hàng Đức Dê – 29 ngõ 458 đường Nguyễn Huệ, phường Nam Hoa Lư, Ninh Bình
Nhà hàng Chính Thư – Khê Thượng, phường Nam Hoa Lư, Ninh Bình
2.2. Cơm cháy Ninh Bình
Cơm cháy có mặt ở nhiều nơi, nhưng cơm cháy Ninh Bình lại có một hương vị riêng. Miếng cơm được chiên vàng đều, giòn nhưng không quá cứng. Nước sốt ăn kèm thường được nấu từ tim, cật, thịt bò, hành tây và một số gia vị. Khi chan sốt vào miếng cơm, hương vị ngậy và đậm đà khiến món ăn trở nên hấp dẫn hơn nhiều.
Bạn có thể ăn tại chỗ hoặc mua mang về làm quà. Gợi ý quán ăn ngon:
Nhà hàng Hoàng Giang – Hang Cá, phường Tây Hoa Lư, Ninh Bình
Nhà hàng Đức Dê – 29 ngõ 458 đường Nguyễn Huệ, phường Nam Hoa Lư, Ninh Bình
2.3. Gỏi cá nhệch Kim Sơn
Nếu bạn muốn thử một món ăn khác với các đặc sản vùng núi, gỏi cá nhệch Kim Sơn là lựa chọn đáng cân nhắc. Cá nhệch sinh sống ở vùng nước lợ Kim Sơn, thịt dai và ngọt, rất thích hợp làm gỏi. Điều đặc biệt của món này nằm ở nước chẻo – loại nước chấm nấu từ xương cá, mẻ, gia vị và nhiều nguyên liệu khác.
Khi ăn, thịt cá được trộn với thính, cuốn cùng rau sống, lá sung, lá mơ rồi chấm vào nước chẻo. Hương vị hơi chua, hơi cay, hơi nồng, nhưng tổng thể rất dễ chịu. Đây là món có thể gây ngạc nhiên với những ai lần đầu ăn, bởi nó ngon hơn nhiều so với tưởng tượng.
Gợi ý quán ăn ngon:
Nhà hàng Tính Gỏi – 248 Ngô Gia Tự, phường Hoa Lư, Ninh Bình
Nhà hàng Vũ Bảo – 6A, Phố Phát Diệm Đông, xã Phát Diệm, Ninh Bình
2.4. Xôi trứng kiến Nho Quan
Xôi trứng kiến là món ăn không phải lúc nào cũng có, vì chỉ xuất hiện vào mùa trứng kiến ở vùng Nho Quan. Trứng kiến trắng, béo, bùi được xao với mỡ và lá cây rừng trước khi cho lên lớp xôi nếp thơm. Món này đơn giản nhưng khá lạ miệng, đặc biệt với những ai chưa từng thử.
Gợi ý quán ăn ngon:
Quán Xôi trứng kiến Ngọc Lương: Thôn Ngọc Lương, xã Yên Mô, Ninh Bình
Quán Xôi trứng kiến bà Thìn: Thôn Cầu Trôi, phường Hoa Lư, Ninh Bình
Quán Xôi trứng kiến cô Dậu: Thôn Ninh Hải, phường Nam Hoa Lư, Ninh Bình
2.5. Ốc núi theo mùa
Ốc núi sống trong các khe đá ở vùng núi Ninh Bình. Loại ốc này không có quanh năm mà thường chỉ xuất hiện vào mùa mưa. Thịt ốc giòn, ngọt và thường được chế biến thành nhiều món như hấp gừng, xào sả ớt hoặc luộc lá chanh.
Gợi ý quán ăn ngon:
Nhà hàng Thăng Long – Tràng An, phường Tây Hoa Lư, Ninh Bình
Nhà hàng Vũ Bảo – 37 đường Nguyễn Huệ, phường Hoa Lư, Ninh Bình
Nhà hàng Vạn Bảo Ngọc – 86 Lương Văn Tuỵ, phường Hoa Lư, Ninh Bình
2.6. Miến lươn Ninh Bình
Miến lươn là món ăn quen thuộc của nhiều vùng miền, nhưng miến lươn Ninh Bình lại có cách chế biến khác biệt. Lươn thường là loại lươn đồng, thịt săn và thơm. Người ta xào lươn cho đến khi khô lại, ăn kèm với miến chan hoặc miến trộn. Nước dùng trong, ngọt, không bị nồng mùi lươn.
Buổi sáng dạo quanh thành phố Ninh Bình, bạn có thể dễ dàng tìm thấy các quán bán món này. Chỉ cần một bát miến lươn nóng cũng đủ năng lượng để bắt đầu một ngày khám phá.
Gợi ý quán ăn ngon:
Miến lươn Bà Phấn – 995 Trần Hưng Đạo, Ninh Bình
Miến lươn Phố cổ – 2 Trần Hưng Đạo, phường Hoa Lư, Ninh Bình
Lươn xứ Nghệ Ninh Bình – 309 Lê Thái Tổ, phường Hoa Lư, Ninh Bình
2.7. Bánh đa cá rô
Đây là món ăn dân dã nhưng lại rất hợp khẩu vị nhiều người. Cá rô đồng được rán vàng hoặc luộc chín, gỡ lấy phần thịt, nước dùng nấu từ xương cá nên có vị ngọt thanh. Sợi bánh đa mềm, hơi dai, ăn kèm rau sống và hành khô phi thơm.
Gợi ý quán ăn ngon:
Bánh đa cá rô cô Lan – 15 Trần Hưng Đạo, Ninh Bình
Bánh đa cá rô Tân An – 25 Lê Đại Hành, Ninh Bình
Bánh đa cá rô Vườn đào – 50 Nguyễn Huệ, Ninh Bình
3. Gợi ý kết hợp du lịch và ẩm thực
Nếu bạn chỉ có 1 ngày để khám phá Ninh Bình và vẫn muốn thưởng thức trọn vẹn ẩm thực nơi đây, có thể tham khảo một lịch trình đơn giản nhưng hợp lý như sau.
Buổi sáng, bạn khởi động bằng một bát miến lươn trong thành phố. Sau đó, di chuyển đến Tràng An hoặc Tam Cốc để đi thuyền. Buổi trưa, bạn ghé nhà hàng gần khu vực Trường Yên để thưởng thức thịt dê – món đặc sản nổi bật nhất xứ này.
Buổi chiều, bạn có thể ghé các hàng quán nổi tiếng hoặc làng nghề để mua thêm cơm cháy hoặc nem Yên Mạc để mang về. Buổi tối, nếu còn thời gian, bạn thử dạo quanh Quảng trường Trống Đọi Tam, nơi thường diễn ra nhiều hoạt động văn hóa.
Một ngày ngắn ngủi nhưng vẫn đủ để bạn cảm nhận ẩm thực Ninh Bình một cách trọn vẹn.
Khi ai đó hỏi ăn gì ở Ninh Bình, sẽ chẳng có câu trả lời nào là đủ. Bởi ẩm thực Ninh Bình không chỉ gói gọn trong những món nổi tiếng mà còn được tạo nên từ sự mộc mạc, chân chất và tấm lòng người dân vùng đất cố đô. Chính điều đó khiến du khách khi đến đây luôn cảm thấy ấm áp, thân quen như trở về một miền quê yên bình.
Ninh Bình đẹp bởi núi non trùng điệp, nhưng cũng đẹp bởi hương vị của những món ăn giản dị mà đậm đà. Hy vọng bài viết này không chỉ giúp bạn biết ăn gì ở Ninh Bình, mà còn truyền cảm hứng để bạn tự mình trải nghiệm và khám phá.
